Dierenepos "Van den vos Reynaerde"
De hofdag dreigt uit te draaien op een lange klachtenregen aan het adres van Reinaart de vos. Onder de dieren bevindt zich echter ook Grimbeert de das, neef van Reinaart. Die verdedigt zijn oom en weerlegt de beschuldigingen. Volgens hem gunnen de andere dieren zijn oom niks, waardoor de vos wel verplicht is af en toe zijn toevlucht te nemen tot kleine vergrijpen. Maar terwijl de das dapper zijn pleidooi houdt, komt een lijkstoet aangelopen...
Doe spranc up Grinbert die das,
Die Reynaerts broeder sone was,
Met eere verbolghenlike tale:
180
‘Heere Ysengrijn, men weet dat wale
Ende hets een hout bijspel:
Viants mont seit selden wel.
Verstaet, neemt miere talen goem:
Ic wilde hi hinghe an eenen boem
185
Bi ziere kelen als een dief
Die andren heeft ghedaen meest grief.
Heere Ysengrijn, wildi angaen
Soendinc ende dat ontfaen?’
‘Daer toe willic helpen gherne.’
190
‘Mijn oem en saelt hem oec niet wernen
Entie meest andren heeft mesdaen,
Sal den andren in baten staen
Van minen oem ende van hu.
Al comt hi niet claghen nu,
195
Ware mijn oem wel te hove
Ende stonde in sconinx love,
Heere Ysengrijn, als ghi doet,
En soude den coninc niet dincken goet
Ende ghine bleves heden onbegrepen,
200
Dat ghi sijn vel so hebt ghenepen
So dicwile met huwen scerpen tanden,
Dat hi niet ne conde ghehanden.’
Ysengrijn sprac: ‘Hebdi gheleert
An huwen oem dus lieghen apeert?’
205
‘In hebbe daer an niet gheloghen.
Ghi hebt minen oem bedroghen
Arde dicke in menegher wijsen.
Ghi mesleettene van den pladijse
Die hi hu warp van der kerren,
210
Doe ghi hem volghet van verren
Ende ghi die beste pladijse up laset,
Daer ghi hu ane hadt versadet.
Ghine gaeft hem no goet no quaet,
Sonder alleene eenen pladijsen graet
215
Dat ghi hem te jeghen brocht
Dor dat ghine niet en mocht.
Sint hoendine van eenen bake
Die vet was ende van goeder smake
Dien ghi leit in huwen muzeele.
220
Doe Reynaert heesschede zijn deele
Andwoerdi hem in scerne:
‘Hu deel willic hu gheven gherne,
Reynaert, scone jonghelinc!
Die wisse daer die bake an hinc,
225
Becnause, so es so vet.’
Reynaerde waes lettel te bet
Dat hi den goeden bake ghewan
In sulker zorghen, dattene een man
Vinc ende warpene in sinen zac.
230
Dese pine ende dit onghemac
Hevet hi leden dor Ysengrijne
Ende ondert waerven meer dan ic hu rijme.
Ghi heeren, dinct hu dit ghenouch?
Nochtan, om meer onghevouch
235
Dat hi claghet om sijn wijf,
Die Reynaerde hevet al haer lijf
Ghemint, so doet hi hare.
Al ne makedent zijt niet mare,
Ic dart wel segghen over waer
240
Dat langher es dan VII jaer
Dat Reynaert hevet hare trauwe.
Om dat Haer Sint, die scone vrouwe,
Dor minne ende dor quade zede
Reynaert sinen wille dede,
245
Wattan? So was sciere ghenesen.
Wat talen mach daer omme wesen?
Nu maket heere Cuwaert, die hase,
Eene claghe van eere blase.
Of hi den credo niet wel en las,
250
Reynaerd, die zijn meester was,
Mochte hi sinen clerc niet blauwen?
Dat ware onrecht, en trauwen.
Cortoys claghet om eene worst
Die hi verloes in eene vorst.
255
Die claghe ware bet verholen:
Ende hoerdi datso was ghestolen?
Male quesite male perdite!
Onrecht wert men qualike quite
Datmen hevet qualic ghewonnen.
260
Wie sal Reynaerde dat verjonnen
Of hi ghestolen goet ghinc an?
Niemen die recht versceeden can!
Reynaert es een gherecht man.
Sint dat die coninc sinen ban
265
Hevet gheboden ende sinen vrede,
So weetic wel dat hi ne dede
Dinc ne gheene dan of hi ware
Hermite ofte clusenare.
Naest siere huut draecht hi een hare.
270
Binnen desen naesten jare
Sone hat hi vleesch, no wilt, no tam.
Dat seidi die ghistren danen quam.
Malcroys hevet hi begheven,
Sinen casteel, ende hevet up heven
275
Eene cluse daer hi leghet in.
Ander bejach no ander ghewin,
So wanic wel, dat hine hevet
Dan karitate diemen hem ghevet.
Bleec es hi, ende magher van pinen.
280
Hongher, dorst, scerpe karijnen
Doghet hi voer sine zonden
Recht te desen selven stonden’.
