Dierenepos "Van den vos Reynaerde"
Botsaart opent de tas om de brieven van Reinaart te bekijken. Tot zijn
ontzetting vindt hij het hoofd van Cuwaart. De koning en de koningin
beseffen dat ze bedrogen zijn. Nobel slaat eerst bedroefd de ogen neer,
maar heft dan een oorverdovend gebrul aan.
De koning haat zichzelf en vindt dat hij zijn eer is verloren, omdat
hij zich zo heeft laten misleiden. De vrienden die hem dierbaar waren,
Bruun de beer en Isegrijn de wolf, zijn hem ontnomen door een valse
pelgrim.
Sirapeel de luipaard neemt het woord en zegt dat de koning nu wijs en
groot moet zijn. “De misdaad is begaan, het is tijd voor verzoening.
Laat de beer en de wolf komen, samen met Hersinde, en laat hen hun
woede en pijn botvieren op Belijn. De ram moet lijden omdat hij Cuwaart
heeft verraden. En daarna zullen we allen achter Reinaart aanzitten, om
hem te vangen en te verhangen, zonder vonnis! Dat is zijn verdiende
loon.”
De koning beaamt dat dat zijn droefenis een stuk zou verlichten. Daarop
gaat Sirapeel de gevangenen halen en maakt hun boeien los. Hij meldt de
onfortuinlijke dieren dat koning Nobel beseft dat hij hen onjuist heeft
behandeld. Hij wil hen Belijn schenken en al zijn nakomelingen, om hen
voor altijd te bejagen in het veld en het woud. Ook Reinaart wordt
vogelvrij verklaard: ze mogen alles met de vos en zijn nakomelingen
aanvangen, geheel straffeloos. Koning leeuw belooft ook de wolf en de
beer nooit meer kwaad te berokkenen.
Bruun en Isegrijn besluiten samen met Sirapeel naar het hof te trekken. Daar aanvaarden ze de vrede van de koning.
Die scerpe ontfinc Botsaert, de clerc.
Doe moeste bliken Reynaerts werc.
ALse hi dat hoeft voert trac,
3375
Botsaert, ende sach dat:
‘Helpe, wat lettren zijn dit?
Heere coninc, bi miere wit,
Dit es dat hoeft van Cuaerde!
O wach, dat ghi noint Reynaerde,
3380
Coninc, ghetrauwet so verre!’
Doe mochtemen drouve sien ende erre
Dien coninc entie coninghinne.
Die coninc stont in drouven zinne
Ende slouch zijn hoeft neder.
3385
Over lanc hief hijt weder
Up ende begonste werpen huut
Een dat vreeselicste gheluut
Dat noint van diere ghehoort waert.
Ghene dieren waren vervaert.
3390
Doe spranc voert Syrapeel,
Die lubaert. Hi was een deel
Des coninx maech, hi mocht wel doen.
Hi sprac: ‘Heere, coninc lyoen,
Twi drijfdi dus groet onghevouch?
3395
Ghi mesliet hu ghenouch,
Al ware de coninghinne doot.
Doet wel ende wijsheit groot
Ende slaect huwen rauwe een deel.’
Die coninc sprac: ‘Heere Sierapeel,
3400
Mi hevet een quaet wicht so verre
Bedroghen, dat ics bem erre,
Ende int strec gheleet bi barate,
Dat ic recht mi selven hate
Ende ic mine eere hebbe verloren.
3405
Die mine vriende waren te voren,
Die stoute heere Brune ende heere Ysingrijn,
Die rovet mi een valsch peelgrijn.
Dat gaet miere herten na so zeere,
Dat het gaen sal an mine eere
3410
Ende an mijn leven, het es recht.’
Doe sprac Syrapeel echt:
‘Es ghedaen mesdaet, men saelt zoenen.
Men sal den wulf enten beere doen comen
Ende vrauwe Hersenden also wel
3415
Ende betren hem hare mesdaet snel
Ende over haren toren ende over hare pine
Versoenen metten ram Beline,
Na dat hi selve heeft ghelyet
Dat hi Cuaerde verriet.
3420
Ende daer na sullen wi alle loepen
- Hi heeft mesdaen hi moet becoepen -
Na Reynaerde ende sulne vanghen
Ende sullen sine kele hanghen
Sonder vonnesse, hets recht!’
3425
Doe andwoerde die coninc hecht:
‘OWy, heere Syrapeel,
Mochte dit ghescien, so ware een deel
Ghesocht den rauwe die mi slaet.’
Syrapeel sprac: ‘Heere, jaet!
3430
Ic wille gaen maken die zoene.’
Doe ghinc Syrapeel die coene,
Daer hi die ghevanghene vant.
Ic wane dat hise teerst ontbant
Ende daer na sprac hi: ‘Ghi heeren beede,
3435
Ic bringhe hu vrede ende gheleede.
Mine heere de coninc groet hu,
Ende hem berauwet zeere nu
Dat hi jeghen hu heeft mesdaen.
Hi biet hu, wildijt ontfaen,
3440
Wie so blide si ofte gram.
Hi wille hu gheven Belin den ram
Ende alle sheere Belins maghe
Van nu toten domsdaghe,
Eist int velt, eist int wout.
3445
Hebse alle in hu ghewout
Ende ghise ghewilleghelike verbit.
Die coninc ontbiet hu voer al dit,
Dat ghi sonder eeneghe mesdaet
Reynaerde moghet toren ende quaet
3450
Doen ende alle zine maghen,
Waer so ghise moghet belaghen.
Dese twee groete vreden
Wille hu die coninc gheven heden
Te vryen leene eewelike.
3455
Ende hier binnen wilt die coninc rike,
Dat ghi hem zweert vaste hulde.
Hine wille oec bi sinen sculde
Nemmermeer jeghen hu mesdoen.
Dit biedt hu de coninc lyoen.
3460
Dit neemt ende leeft met ghenaden,
Bi Gode, ic dart hu wel raden.’
Isingrijn sprac toten beere:
‘Wat sechdire toe, Brune heere?’
Brune sprac: ‘Ic hebbe liever in de rijsere
3465
Dan hier te ligghene int ysere.
Laet ons toten coninc gaen
Ende sinen pays daer ontfaen.’
Met Syrapeel datsi ghinghen
Ende maecten pays van allen dinghen.
